فورواردرها و قراردادهای تجاری بین المللی

 

فورواردرها با توجه به وظایف و مسئولیت هایی که دارند بایستی احاطه کاملی به کلیه تجارت بین المللی اعم از قراردادهای بین المللی، اصطلاحات تجاری، مقررات و اسناد مورد استفاده در حمل و نقل داشته باشند. قرارداد فروش، قرارداد حمل و قرارداد بیمه از جمله مهم ترین قراردادها در تجارت بین المللی می‌باشند که فی مابین خریدار و فروشنده و اشخاص ثالث مانند حمل کننده یا فورواردر منعقد می‌گردد. این قراردادها و کلیه مکاتبات و مخابرات تجاری از مبانی مشترکی پیروی می‌نمایند که به اینکوترمز Incoterms معروف می‌باشد و عدم آشنایی با آن امکان دارد مشکلات عمده ای ایجاد نماید. اسناد تجاری و حمل تا حدود زیادی یکنواخت گشته و آشنایی با آنها و مقررات و کنوانسیون های بین المللی حاکم بر آن ها لازمه فعالیت در تجارت بین المللی و بخصوص برای فورواردرها می‌باشد.

قراردادهای تجاری
هر معامله تجاری حداقل بین دو طرف، خریدار و فروشنده انجام می‌شود. انجام بدون مشکل هر معامله تجاری بین المللی مستلزم انعقاد چند قرارداد مستقل و در عین حال مرتبط می‌باشد که هر کدام نقش جداگانه ای ایفا می‌نمایند. مهم ترین این قراردادها، قرارداد فروش، حمل و قرارداد بیمه می‌باشند.

قرارداد فروش Contract of Sale
قرارداد فروش، قراردادی است که شرايط اصلی معامله، شامل توافق طرفین در مورد انجام معامله، موضوع معامله و شرايط و قيمت آن را مشخص می‌نماید. به عبارت دیگر قراردادی است که تعهدات و حقوق طرفین را تعیین می‌کند. این قرارداد ممکن است کتبی یا شفاهی باشد. مثال ذیل انعقاد یک قرارداد جهت یک معامله ساده را نشان می‌دهد:
فردی (خریدار) از مغازه ای (فروشنده) در خواست یک کیلو کالا (پیشنهاد خرید) می‌نماید. فروشنده مقداری کالا وزن نموده (توافق با فروش) و بهای آن را به خریدار اعلام می‌کند (قیمت). خریدار پول کالا را پرداخت (عوض) و کالا را دریافت می‌نماید (تاریخ و محل اجرای تعهد) و کالا را شخصاً به منزل حمل می‌کند.
هنگامی که معامله ای در سطح بین المللی انجام گیرد، به سادگی فوق نیست و پیچیدگی های خاص پیدا می‌کند که می‌بایستی در قرارداد مورد توجه قرار گیرد. قرارداد فروش علاوه بر موارد فوق شرايط کلی انجام معامله را نیز مشخص می‌نماید که عمده ترین آنها به شرح ذیل است:
- تاريخ اجرا Data if Fulfilment که معمولاً تاریخ حمل کالاست
- محل اجرا Place of Fulfilment که ممکن است نقطه شروع حمل کالا باشد
- گواهی انجام معامله Evidence of Fulfilment که می‌تواند بار نامه امضا شده باشد
- گواهی اتمام معامله Evidence of Compliance که معمولاً همان سیاهه تجاری است
سایر مواردی که معمولاً در یک قرارداد فروش درج می‌گردد به شرح ذیل می‌باشد:
- مشخصات کالای مورد معامله شامل مشخصات فنی و کیفیت کالا
- نحوه حل اختلاف، قانون و محاکم صالحه در صورت بروز اختلاف
- شرايط تحویل
- شرایط و چگونگی پرداخت بهای معامله
- چگونگی اخذ و نوع ضمانت نامه های مربوط در صورت لزوم
- شرايط مربوط به فورس ماژور
- چگونگی انجام بازرسی کمی و کیفی کالا
- چگونگی خاتمه قرارداد

قرارداد حمل Contract of Carriage
قراردادی است که چگونگی حمل کالا را مشخص  می‌کند و در مواردی که مسئولیت حمل به عهده فروشنده است به وسیله فروشنده و براساس شرایط قرارداد فروش با حمل کننده منعقد  می‌گردد، مبنی بر اینکه کالا را در مقصد مشخصی به خریدار تحویل دهد. انعقاد قرارداد حمل بستگی کامل به شرايط خريد دارد و شرايط خرید مشخص  می‌نمايد که حمل به عهده خریدار است یا فروشنده؛ به عبارت دیگر کدام یک  می‌بایستی قرارداد حمل را منعقد نمایند. در قرارداد حمل معمولاً موارد ذیل درج  می‌گردد:
- مشخصات طرفین قرارداد
- موضوع قرارداد که عبارت است از حمل کالا با ذکر مشخصات آن
- تعهدات فورواردر یا حمل کننده
- تعهدات صاحب کالا
- نعیین برنامه حمل شامل زمان بندی مربوطه و مسیر حمل
- نحوه پرداخت بهای قرارداد
- چگونگی حمل کالا، آیا حمل به دفعات و حمل از یک وسیله حمل به وسیله حمل دیگر مجاز است یا خیر؟
- ضمانت اجرای قرارداد و ضمانت نامه های مورد لزوم
- نوع بیمه و مبلغ آن
- سایر شرایط شامل فورس ماژور، نحوه حل اختلاف و غيره
- مدت اجرای قرارداد

قرارداد بیمه Contract of Insurance
در قرارداد بيمه چگونگی پوشش بیمه ای در مقابل ريسک های مربوطه مشخص  می‌گردد. در این مورد نیز مسئولیت انعقاد قرارداد بستگی به شرايط خرید دارد.

اصطلاحات تجاری Incoterms
همان طور که عنوان شد انعقاد قرارداد خريد احتیاج به مشخص شدن شرايط خرید دارد که در گذشته این شرایط براساس عرف محل تعیین  می‌گردید. با گسترش و توسعه تجارت بین المللی احتیاج به شرایط مشخص و مدونی بوجود آمد که این امر به وسیله اتاق بازرگانی بین المللی در سال 1936 تدوین شد و incoterms نام گرفت.

اهداف اینکوترمز
۱. هدف عمده اینکوترمز عبارت است از ایجاد یک سلسله مقررات در رابطه با اصطلاحات مورد استفاده در تجارت بین المللی به نحوی که برای هر اصطلاح مفهوم مشخصی وجود داشته باشد.
۲. تفاوت در تفسیر اصطلاحات مورد استفاده در تجارت بین المللی در کشورهای مختلفی و سیستم های تجاری متفاوت همواره یکی از علل ایجاد اختلاف بین تجار در سطح بین الملل بوده است. مقررات اینکوترمز با تعاریف استاندارد و یکسانی که از این اصطلاحات به عمل آورده به یکی از اهداف عمده خود که همانا استاندارد نمودن این اصطلاحات در سطح بین المللی  می‌باشد دست یافته است.
۳. اشکالات عمده ای که همواره صادر کنندگان و وارد کنندگان با آن مواجه بوده اند شامل سه دسته به شرح ذیل  می‌باشد:
- قانون کدام کشور حاکم بر اختلافات است؟
- مشکلات ناشی از داشتن اطلاعات نامناسب
- مشکلات ناشی از تفسیرهای مختلف در مورد اصطلاحات مورد استفاده
استفاده از اینکوترمز مشکلات فوق زا تا حد زيادی تقلیل داده است. به طور کلی با استفاده از اینکوترمز  می‌توان به سئوالات ذيل در مورد هر معامله پاسخ داد:
- چه کسی باید ترتیب حمل کالا را بدهد؟
- پرداخت هزينه حمل به عهده کیست؟
- انتقال ریسک در چه نقطه ای صورت  می‌پذيرد؟
- مسئولیت خریدار و فروشنده تا چه میزان است؟
- مطمئن ترین روش کدام است تا معامله به نحو بهتر انجام گیرد؟

اهمیت استفاده از اینکوترمز برای طرفین معامله
يکنواختی- با استفاده از مقررات اینکوترمز طرفین مقررات یکنواختی را  می‌پذيرند و تفسیرهای مختلف حقوق محلی خود را در نظر نمی گیرند.
اطمینان- طرفین با اطمینان کامل مبنی بر اینکه طرف مقابل چه تعهداتی دارد وارد معامله  می‌شوند. همچنین مشخص  می‌گردد هر کدام چه مدارکی را باید تهیه و چه مدارکی را باید دریافت نمایند.
انعطاف- مقررات اینکوترمز همواره با پیشرفت مخابرات و حمل و نقل مورد بررسی قرار  می‌گیرد و در مواقع لازم در مفاد آن تجدید نظر  می‌شود.
تعیین حقوق و وظایف طرفین معامله- با استفاده از اینکوترمز نحوه تحویل و تحول کالا، نقطه انتقال ریسک، نحوه توزیع هزینه ها و چگونگی حمل کالا کاملاً مشخص  می‌شود و طرفین از وظایف خود در این موارد دقیقاً با اطلاع  می‌باشند.

اسناد تجاری و حمل
در اینجا لازم است اشاره مختصری به اسناد تجاری به عمل آید. در معاملات تجاری عموماً اسنادی به شرح ذیل صادر  می‌گردد:
• سیاهه تجاری Commercial invoice
سیاهه سندی است حاوی اطلاعاتی در خصوص کالا یا کالاهای فروخته شده که فروشنده به نام خریدار صادر  می‌کند.
فروشنده (صادر کننده) سیاهه تجاری را غالبا به نام خریدار صادر  می‌کند، اما گاه ممکن است این سیاهه به نام نماینده بازرگانی خریدار یا وارد کننده نیز باشد. فروشندگان یا صادر کنندگان فرم های خاص خود برای صدور سیاهه تجاری در اختیار دارند، اما نکات مندرج در آنها تقریبا مشابه است. در بازرگانی بین المللی سیاهه تجاری عموما حاوی اطلاعات ذیل  می‌باشد:
- نام و نشانی خریدار و فروشنده، تاریخ و شماره سفارش خریدار (پیش فاکتور)
- مشخصات کامل کالا
- در صورت امکان، قیمت واحد کالا و قیمت نهایی آن با توجه به شرایط حمل
- شرایط پرداخت قیمت کالا، مثلا پرداخت قیمت بر پایه اعتبار اسنادی یا برای دیداری 30 روزه در مقابل قبولی اسناد
- شماره ها و علایم دقیق بسته ها یا محموله ها
- وزن (خالص و ناخالص) بسته ها یا کمیت محموله ها
- نام کشتی چنانچه معلوم باشد
گاهی لازم است اطلاعات زیر نیز در سیاهه تجاری قید گردد که معمولا مورد استفاده مقامات گمرکی کشور وارد کننده قرار  می‌گیرد:
- کشور مبدا کالا
- بنادر بارگیری و تخلیه یا محل تحویل کالا به حمل کننده
- در صورت امکان کرایه حمل و هزینه بیمه به تفکیک
علاوه بر اطلاعات فوق الذکر به هنگام صدور سیاهه تجاری باید نکات زیر نیز رعایت گردد:
- در ترتیبات پرداخت قیمت بر اساس اعتبار اسنادی، طبق مقررات متحدالشکل اعتبارات اسنادی، سیاهه تجاری باید به نام متقاضی اعتبار تنظیم شود و مشخصات کالا در سیاهه با مشخصات کالای مزبور در اعتبار اسنادی دقیقا انطباق داشته باشد. همچنین مبلغ مذکور در سیاهه نباید از رقم اعتبار گشایش یافته به نفع فروشنده تجاوز کند، که در این صورت بانک از قبول آن انتناع خواهد ورزید.
- قیمت اعلام شده در سیاهه تجاری باید با مبناهای مورد توافق در قرارداد فروش، انطباق داشته باشد. بنابراین قیمت کالا  می‌تواند، بسته به مبنای مقرر در قرارداد، بر اساس تحویل کالا روی کشتیFOB، تحویل کالا در کنار کشتی FAS، تحویل کالا روی کشتی با پرداخت کرایه و بیمه CIF، یا سایر مبناهای متداول در قراردادهای فروش بین المللی، تعیین گردد.
- در برخی از سیاهه های تجاری (INVOICE) فروشنده سوگند  می‌خورد یا گواهی  می‌دهد که قیمت مندرج در سیاهه تجاری (فاکتور)، درست و صحیح  می‌باشد.
- در بعضی مواقع به موجب مقررات کشور وارد کننده لازم است که سیاهه تجاری توسط اتاق بازرگانی کشور صادر کننده گواهی و امضا شود. علاوه بر آن از فروشنده تقاضا  می‌شود که کنسولگری کشور وارد کننده نیز صحت امضا اتاق بازرگانی را گواهی کند. از نقطه نظر کاربرد سیاهه تجاری باید متذکر شد که در بازرگانی بین المللی علاوه بر اینکه سند مزبور الزاما باید جهت خریدار یا بانک او ارسال از نظر گمرک کشور وارد کننده نیز به هنگام ترخیص کالا از گمرک اهمیت دارد. چنانچه گمرک، سیاهه تجاری را معتبر بشناسد، حقوق و عوارض گمرکی را بر اساس اطلاعات مذکور در آن، از جمله قیمت کالا وصول  می‌نماید.
اطلاعات کامل مندرج در یک سیاهه تجاری (Commercial Invoice) عبارت‌اند از:
EXPORTER (نام و نشانی صادر کننده)
CONSIGNEE (نام و نشانی گیرنده)
INTERMEDIATE CONSIGNEE (گیرنده واسطه، خریدار واسطه)
FORWARDING AGENT (عامل حمل و نقل)
COMMERCIAL INVOICE NO (شماره فاکتور تجاری)
CUSTOMER PURCHASE ORDER NO (شماره سفارش خرید مشتری)
B/L, AWB NO (شماره بارنامه)
COUNTRY OF ORIGIN (کشور مبدأ)
DATE OF EXPORT (تاریخ صدور)
TERMS OF PAYMENT (شرایط پرداخت)
EXPORT REFERENCES (مراجع صادرات)
AIR/OCEAN PORT OF EMBARKATION (بندر بارگیری کالاها)
EXPORTING CARRIER/ROUTE (مسیر صادرات، خط سیر)
PACKAGES (بسته‌بندی)
QUANTITY (مقدار)
NET WEIGHT (وزن خالص) GROSS WEIGHT (وزن ناخالص)
DESCRIPTION OF MERCHANDISE (شرح کالا‌ها)
UNIT PRICE (قیمت واحد) TOTAL VALUE (رزش کل)
PACKAGE MARKS (علامتهای بسته)
MISC. CHARGES (پرداختی(بدهی)‌های متفرقه)
CERTIFICATIONS (گواهی‌‌ها، اعلامیه‌ها)
سیاهه تجاری اداری انواع ذیل  می‌باشد:
- سیاهه گواهی شده Certified Invoice
سیاهه ای است که بوسیله مقامی ذیصلاح مانند اتاق بازرگانی محل تائید شده باشد. در صورتی که ارزش کالا مورد تائيد قرار گیرد Certificate of Value نامیده  می‌شود.
- سیاهه کنسولی Consular Invoice
سیاهه ای است که مورد تایید مقامات کنسولی کشور خریدار قرار  می‌گیرد تا مشخص شود کالای مذکور قانوناً اجازه ورود به کشور را دارد.
• پیش فاکتور Proforma Invoice
سیاهه اولیه ای است که قبل از انجام معامله از طرف فروشنده صادر  می‌شود و مشخصات کالا و مظنه آن را عنوان  می‌نمايد. پیش فاکتور پیشنهاد قطعی فروشنده در مورد فروش کالا با قیمت عنوان شده ظرف مدت معینی  می‌باشد.
• گواهی مبدا Certificate of origin
سندی است که توسط فروشنده صادر  می‌شود و در آن کشور سازنده کالا مشخص و مورد تائيد قرار  می‌گیرد و معمولاً توسط اتاق بازرگانی کشور مربوط تائيد  می‌شود.
• صورت بسته بندی Packing List
اگر کالا بسته بندی باشد صورت بسته بندی مورد احتیاج است در این صورت مشخصات کالا و تعداد بسته ها ذکر  می‌شود تا موجب سهولت در کار گمرک گردد.
• گواهی بازرسی Inspection Certificate
این گواهی توسط موسسات بازرسی کننده که کالا را از نظر کمی و کیفی بازرسی  می‌کنند صادر  می‌گردد. خريداران جهت جلوگیری از ضرر و زيان تقاضای بازرسی کالا را به وسیله موسسات مستقل  می‌نمایند که یکی از اسناد مورد لزوم بازرسی این موسسات  می‌باشد.
• بارنامه Bill of Lading
مهمترین سند حمل بارنامه  می‌باشد. بارنامه سندی است دال بر عقد قرارداد حمل، که حمل کننده یا نماینده وی پس از دریافت کالا برای حمل آن از یک نقطه (مبدا محل) به نقطه دیگر (مقصد حمل) با وسیله حمل مورد توافق (کشتی، کامیون، راه آهن، هواپیما، و یا ترکیبی از آنها) در مقابل کرایه حمل مشخص صادر  می‌نمايد.
مهمترین ویژگی بارنامه این است که  می‌تواند قابل انتقال باشد و به عنوان سند مالکیت محسوب گردد؛ اگر این ویژگی را نداشته باشد راه نامه Waybill نامیده  می‌شود.
بارنامه حاوی اطلاعات ذیل  می‌باشد:
- شماره بارنامه
- نام و آدرس فرستننده و گیرنده کالا
- نام یا شماره وسیله حمل، شماره سفر یا شماره پرواز
- نام مبدا بارگیری کالا و مقصد تحویل کالا
- مشخصات و تعداد بسته های کالا
- شرح، وزن و ابعاد کالا
- نحوه پرداخت کرایه حمل (پیش پرداخت یا پرداخت در مقصد)
- تعداد نسخ اصلی صادر شده
- تاریخ حمل و تاریخ صدور بارنامه
- امضا حمل کننده یا نماینده مجاز وی
بارنامه معتبر دارای ويژگی های ذیل  می‌باشد:
-  می‌بایستی در نسخ کامل Full Set صادر شود
- بدون قید و شرط Clean Bill of Lading باشد
- بارنامه بایستی حاکی از بارگیری کالا برروی وسایط حمل On Board باشد.
- بارنامه ممکن است به حواله کرد To The Order Of صادر شود
- نحوه پرداخت کرایه حمل باید در بارنامه قید گردد.
- تاریخ صدور بارنامه و سایر اسناد حمل باید پس از تاریخ گشایش و ابلاغ اعتبار باشد.
(منبع: tccim.ir)

 

اینکوترمز چیست؟

 

ال سی چیست؟

 

بررسی تطبیقی اینکوترمزها

 

 

 

 

 

 

تمام حقوق این وبسایت متعلق به پایگاه خبری واردات و صادرات است.